Archiwum

Wszystkie artykuły

167 artykułów, od najnowszych. Jeśli szukasz konkretnego rodzaju treści, zacznij od działu.

Stary dom z zabudowaniami gospodarczymi i studnią na podwórku, o zmierzchu
Historia z sądu
Nieruchomości

Wpłacił 80 tysięcy zaliczki. Właściciel wysłał jedno pismo i kazał się wyprowadzić

Osiemdziesiąt tysięcy złotych wpłacone w ratach przez sześć lat. Pytanie brzmiało: czy człowiek, który mieszka w domu i płaci 250 zł miesięcznie, jest lokatorem, czy tylko gościem.

I ACa 362/12
Samochód zastępczy z naklejką wypożyczalni stojący przed warsztatem blacharskim, otwarta brama, letnie popołudnie
Historia z sądu
Prawo drogowe

Wynajął auto zastępcze za 517 zł za dobę. Ubezpieczyciel zapłacił 140 zł i wygrał w sądzie

Faktura za 17 dni najmu auta zastępczego opiewała na 8789 zł. Ubezpieczyciel wypłacił 1120 zł. Wypożyczalnia, która przejęła wierzytelność od poszkodowanego, domagała się różnicy, 7669 zł.

I C 163/25
Osobowy samochód zakopany po osie w rozmokniętym błocie na skraju podmokłej łąki, zimowy dzień, otwarte drzwi, na siedzeniu śmieci
Historia z sądu
Nieruchomości

Wypożyczalnia znalazła swoje auto zastępcze zakopane w bagnie. Rachunek: dziesięć pozycji

Wypożyczalnia policzyła 11 060,47 zł: holowanie, opłatę za obsługę nocną i osiem kar umownych, od palenia papierosów po wyjazd za granicę. Pytanie brzmiało, które z tych zarzutów da się udowodnić.

I C 332/25
Podwórko gospodarstwa rolnego na Warmii wczesnym rankiem, obora, ciągnik pod wiatą, mgła nad polami
Historia z sądu
Prawo rodzinne

Płacił byłej żonie alimenty od lat. Potem urodziła dziecko nowemu partnerowi

Siedemset złotych miesięcznie zasądzone w wyroku rozwodowym. Pytanie brzmiało: czy obowiązek alimentacyjny wobec byłej żony trwa dalej, gdy ona mieszka z nowym partnerem, prowadzi z nim wspólne gospodarstwo i ma z nim dziecko, ale ślubu nie bierze.

VI Ca 15/26
Klatka schodowa przedwojennej kamienicy w latach pięćdziesiątych: kobieta z tekturową walizką i dzieckiem stoi przed drzwiami mieszkania, w ręku trzyma urzędowe pismo z pieczęcią, obok starszy mężczyzna w kamizelce patrzy z progu, odrapane ściany, żarówka bez klosza
1945-1994
Nieruchomości

Właściciel kamienicy dostał pismo z urzędu. Dowiedział się z niego, kto będzie mieszkał w jego mieszkaniu

W PRL o tym, kto zajmie lokal, decydowała nie umowa najmu, lecz decyzja administracyjna o przydziale. Kwaterunek działał od 1945 do 1994 roku, a prawa wywodzone z tych decyzji funkcjonują w polskich sądach do dziś.

Wydział Kwaterunkowy Prezydium Miejskiej Rady Narodowej
Dziedziniec dworu w Polsce jesienią 1945 roku: urzędnik w płaszczu z teczką i grupa chłopów przy stole wyniesionym na zewnątrz, na blacie rozłożona mapa gruntów i akta, w tle klasycystyczny dwór z kolumnami i wóz konny, mglisty poranek
1944-1945
Nieruchomości

Dekret miał osiem stron i podzielił majątki w kilka tygodni. Spory o niego toczą się osiemdziesiąt lat

Dekret PKWN z 6 września 1944 roku o przeprowadzeniu reformy rolnej przejął majątki powyżej ustalonej wielkości bez odszkodowania. Do dziś jego wykładnia decyduje o sprawach przed sądami administracyjnymi, bo cały spór sprowadza się do tego, co dokładnie dekret obejmował.

Powiatowy Urząd Ziemski / Wojewódzki Urząd Ziemski
Przedwojenna trzykondygnacyjna kamienica w zwartej pierzei warszawskiej ulicy, odnowiona fasada, w oknach współczesne firanki
Historia z sądu
Nieruchomości

Urzędnik odmówił im gruntu w 1968 roku. Wnuczki dostały wyrok pięćdziesiąt osiem lat później

471 330 zł za pięć mieszkań, których rodzina nigdy nie odzyskała. Spór o to, czy odmowa z 1968 roku jest wciąż przyczyną dzisiejszej straty.

I C 1227/17
Stary murowany dom wiejski z rozpoczętą obok budową nowego domu w stanie surowym, wczesna wiosna, pusty ogród
Historia z sądu
Prawo rodzinne

Odwołała darowiznę synowi. O połowę domu przegrała przez dwa dni

Połowa udziału w zabudowanej nieruchomości albo 200 000 zł jego równowartości. Syn zwrócił swoją połowę bez sporu. Pytanie brzmiało, czy druga połowa, ta, która trafiła do byłej synowej, też musi wrócić.

I C 216/23
Nocna dyżurka ochrony, ściana monitorów z obrazem z kamer, przy biurku pusty kubek po kawie i notes z wpisami
Historia z sądu
Prawo cywilne

Dwie kary po 602 złote wystarczyły, żeby zerwać umowę i wystawić rachunek na 215 tysięcy

Instytut zażądał od konsorcjum ochroniarskiego 215 345,17 zł kary umownej za odstąpienie od umowy z winy wykonawcy. Podstawą były dwie wcześniejsze kary po 602,04 zł, które wykonawca grzecznie zapłacił.

I C 22/24
Wnętrze mieszkania po remoncie w bloku, na komodzie stara fotografia rodzinna odwrócona ekranem do ściany, obok klucze i akt notarialny
Historia z sądu
Spadki

Dziadek nie chciał poznać wnuków. O jego śmierci dowiedzieli się sami

Troje wnuków, wszyscy małoletni w chwili śmierci dziadka, domagało się zachowku, 97 188,20 zł i dwa razy po 48 594,10 zł, od jego wieloletniej partnerki, która odziedziczyła całość.

X C 1606/24
Wnętrze sali rozpraw sądu karnego, pusty stół sędziowski, w tle monitor do połączeń zdalnych
Historia z sądu
Prawo karne

Sklep internetowy, który skopiował cudzą bazę produktów. 113 zarzutów i podział zysków co do procenta

Sześć lat pozbawienia wolności za ciąg 113 oszustw i dwa lata za usiłowanie wyłudzenia dokumentu, łącznie siedem lat. Obrona walczyła o przekwalifikowanie roli oskarżonego ze współsprawcy na pomocnika i o uchylenie wyroku z powodu rozpraw prowadzonych pod jego nieobecność.

VI Ka 705/25
Biurko w biurze księgowości zawalone segregatorami i niepodpisanymi notami księgowymi, obok pusty fotel, przez okno widać las
Historia z sądu
Prawo pracy

Pracodawca udowodnił wszystkie zaniedbania głównej księgowej. I przegrał proces

Zwolnienie dyscyplinarne po jedenastu latach pracy i 40 950 zł żądania. Pytanie brzmiało: czy udowodniona lista zaniedbań wystarczy, żeby zwolnić bez wypowiedzenia.

IV P 35/25
Wnętrze średniowiecznej izby sądowej w drewnianym dworze, sędzia w futrzanej czapie za stołem, przed nim mieszek z monetami, po bokach zgromadzeni świadkowie w prostych wełnianych strojach, światło z małego okna
ok. 1346-1362
Prawo karne

Zabił sąsiada i zapłacił. Prawo dokładnie wyliczyło, ile była warta jego głowa

W średniowiecznej Polsce za zabójstwo płaciło się rodzinie zabitego, według cennika. Szlachcic kosztował sześćdziesiąt grzywien, kmieć dziesięć. Historia jednej takiej ugody i prawa, które za nią stało.

sąd ziemski, prawo statutów Kazimierza Wielkiego
Sala wiejskiego domu kultury w maju 1990 roku: prowizoryczna urna wyborcza z tektury na stole nakrytym białym obrusem, przy niej trzy osoby komisji z opaskami, starszy mężczyzna w kurtce wrzuca kartę do urny, na ścianie plakaty kandydatów i godło, światło z wysokich okien
1990-1999
Prawo administracyjne

Gmina dostała własny majątek i osobowość prawną. Od tego dnia można ją było pozwać

Ustawa z 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym przywróciła w Polsce gminę jako odrębny podmiot prawa, z własnym majątkiem i własnymi zadaniami. Skutek uboczny okazał się najważniejszy: mieszkaniec zyskał przeciwnika procesowego, którego wcześniej nie było.

rada gminy i wojewódzki sąd administracyjny
Zamknięty salon fryzjerski w czasie lockdownu, opuszczone rolety, samotna kobieta w fartuchu zamiata podłogę między fotelami
Historia z sądu
Prawo pracy

Wysłał jej zdjęcie z podpisem. Sąd nazwał to podręcznikowym mobbingiem

Doświadczona fryzjerka rozwiązała umowę bez wypowiedzenia z winy pracodawcy i zażądała 10 000 zł zadośćuczynienia oraz 5 000 zł odszkodowania. Pracodawca twierdził, że to były żarty między znajomymi ludźmi, a jej problemy psychiczne wzięły się z pandemii.

VI Pa 51/24
Zamknięte drzwi pustego mieszkania w starej kamienicy komunalnej, na klatce schodowej ślady wilgoci, na drzwiach kartka z zawiadomieniem
Historia z sądu
Nieruchomości

Gmina nie dała jej lokalu socjalnego przez dwanaście lat. Potem policzyła pełny czynsz i 330 metrów wody

Gmina domagała się 6 221,62 zł odszkodowania za bezumowne zajmowanie mieszkania, licząc czynsz jak za lokal zwykły, nie socjalny, i doliczając 330 m³ wody z niewyjaśnionego wycieku.

III Ca 636/25
Sala sądu sejmowego w XVII-wiecznej Polsce, senatorowie w kontuszach za długim stołem, pusty fotel oskarżonego, woźny z laską przy drzwiach, ciężkie kotary i świece
1664
Prawo karne

Sąd odebrał mu cześć, urzędy i majątek. Dwa lata później pobił armię królewską i wymusił ustępstwa

Infamia i banicja były najcięższymi karami dla polskiej szlachty. Historia Jerzego Lubomirskiego pokazuje, co się dzieje, gdy państwo wydaje surowy wyrok i nie ma jak go wykonać.

sąd sejmowy
Skrzynka pocztowa przy furtce domu jednorodzinnego z wystającym awizem, w tle zasłonięte okno, letnie popołudnie
Historia z sądu
Prawo pracy

Nie odebrała listu i poszła do sądu, że pracodawca się spóźnił. Awizo zdecydowało o wszystkim

15 300 zł odszkodowania i dwa pytania: czy pracodawca zdążył w miesięcznym terminie, skoro pracownica listu nie odebrała, i czy wyzwiska wobec podwładnych to ciężkie naruszenie obowiązków.

IV P 412/24
Kuchnia w polskim mieszkaniu w bloku około 2015 roku: para po czterdziestce siedzi przy stole nad wydrukiem harmonogramu spłat i kalkulatorem, na blacie kubek z kawą i otwarty laptop z wykresem kursu waluty, za oknem szare osiedle, światło lampy nad stołem
2004-2024
Prawo konsumenckie

Rata rosła, choć nikt nie zmieniał umowy. Spór o jedno zdanie w tabeli kursowej zajął sądom dziesięć lat

Kredyty indeksowane i denominowane do franka szwajcarskiego stały się największym sporem cywilnym III Rzeczypospolitej. Rozstrzygnęło go nie nowe prawo, lecz przepis o klauzulach niedozwolonych z 2000 roku, przeczytany przez Trybunał Sprawiedliwości UE i Sąd Najwyższy.

Sąd Najwyższy i Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Pusty pokój wiejskiego domu o zmierzchu, dwa oddzielne łóżka pod przeciwległymi ścianami, na stole nietknięty talerz
Historia z sądu
Prawo karne

Prokurator chciał 16 lat. Sąd Apelacyjny obniżył karę do sześciu i wyjaśnił dlaczego

Sąd Okręgowy uznał, że oskarżony działał w stanie silnego wzburzenia usprawiedliwionego okolicznościami, i wymierzył mu karę w maksymalnym ustawowym wymiarze. Prokurator chciał kwalifikacji podstawowej i 16 lat pozbawienia wolności. Obrońca chciał niższej kary.

II AKa 390/25
Stary dostawczak z otwartą skrzynią ładunkową na podnośniku w stacji diagnostycznej, mechanik świeci latarką na przeżartą korozją ramę pod pojazdem
Historia z sądu
Prawo konsumenckie

Kupił auto do wożenia drewna. Pięć dni później diagnosta powiedział, że rama może się przełamać

4 920 zł za dostawczaka z 1997 roku i pytanie, czy pokazanie kupującemu rdzy na karoserii zwalnia sprzedawcę z odpowiedzialności za przeżartą ramę.

I C 374/25
Skraj dworskiego lasu w Królestwie Polskim około 1870 roku: gromada chłopów w sukmanach z furmanką stoi przed świeżo postawionym płotem z żerdzi, po drugiej stronie leśnik dworski z psem, jesienne pole, kościół na horyzoncie
1864-1914
Nieruchomości

Chłopi dostali ziemię na własność. I stracili prawo do lasu, z którego żyli

Ukazy carskie z 2 marca 1864 roku uwłaszczyły chłopów w Królestwie Polskim. Ale zostawiły nierozstrzygniętą jedną rzecz, serwituty. Spór o wypas i drewno z dworskiego lasu ciągnął się przez dwa pokolenia i pół wieku.

Komisja Włościańska Guberni Radomskiej
Wnętrze salonu sprzedaży w Polsce około 2000 roku: kobieta w płaszczu pochylona nad wielostronicową umową na szklanym stoliku, długopis w dłoni, obok sprzedawca w koszuli wskazuje palcem miejsce na podpis, w tle regały z pralkami i kartonowe reklamy, jarzeniowe światło
2000-2014
Prawo konsumenckie

Podpisała umowę, w której punkt 17 mówił coś zupełnie innego niż sprzedawca. Od 2000 roku ten punkt jej nie wiąże

Ustawa z 2 marca 2000 r. wprowadziła do Kodeksu cywilnego art. 385(1) i przepisy o niedozwolonych postanowieniach umownych. Konsument przestał być stroną, która podpisała, więc się zgodziła, a stał się stroną, wobec której niektóre zapisy po prostu nie działają.

Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, potem Prezes UOKiK
Urząd stanu cywilnego w Poznaniu w 1930 roku: para w skromnych strojach ślubnych przed urzędnikiem w garniturze, gruba księga stanu cywilnego na biurku, godło z orłem na ścianie, świadkowie w płaszczach, zimowe światło przez wysokie okno
1918-1939
Prawo rodzinne

Przeprowadzka z Poznania do Warszawy mogła unieważnić ślub. Projekt, który miał to naprawić, upadł

W międzywojennej Polsce prawo małżeńskie zależało od tego, w którym byłym zaborze się mieszkało, i od wyznania. Komisja Kodyfikacyjna przygotowała w 1929 roku projekt jednolitej ustawy. Nie stał się prawem przez dziesięć lat.

Komisja Kodyfikacyjna Rzeczypospolitej Polskiej, Sekcja Prawa Cywilnego